Marjet de Haan, bestuurslid van Stichting ABaCus verbleef in 2017 drie maanden als vrijwilliger(leerkracht) op de Bondekoschool in Oeganda. De Bondekoschool is een school waar kinderen uit kansarme gezinnen goed onderwijs krijgen om mede daardoor hun levensvooruitzichten te verbeteren. Op de Bondekoschool zijn de klassen niet groter dan 32 leerlingen van 5 tot 13/14 jaar. In de loop der jaren zijn veel materiële verbeteringen aangebracht en is er veel geïnvesteerd in goed onderwijs. Mede door stagiaires en experts uit Nederland.  Zie voor meer informatie over de Bondekoschool de website van Stichting Bondeko: www.stichtingbondeko.nl

Marjet heeft in 2017 met veel plezier meegewerkt aan het rekenonderwijs in een aantal klassen. In 2018 deed zich de mogelijkheid voor om een reis van Kerkinactie naar Oeganda met twee weken te verlengen om de school te bezoeken en de kinderen en leerkrachten weer te ontmoeten.

Stichting ABaCus bood aan om een aantal leermiddelen van het AMO Programme aan de school te schenken. In overleg met de hoofd van de Bondekoschool is een aantal materialen uitgekozen die vervolgens door het AMO Programme vervaardigd zijn. Door Henk en Joa Bosch meegenomen naar Nederland en door Marjet naar Oeganda gebracht.

Gedurende het verblijf van twee weken worden de materialen op de school in gebruik genomen en in een teammeeting aan de leerkrachten geïntroduceerd.

Hierbij een aantal fragmenten de verslagjes die Marjet tijdens haar verblijf schreef:

Dinsdag 6 november

Na schooltijd laat ik de leerkrachten van de onderbouw kennis maken met een aantal leermiddelen. Het tangramspel is helemaal nieuw voor ze en het valt niet mee op de figuren naar het voorbeeld te construeren. Er wordt serieus gepuzzeld.

Op de daaropvolgende dagen introduceer ik de tangrampuzzel in verschillende groepen. In de kring vertel ik een verhaal over een Chinese koning die heel lang geleden leefde, heel rijk was en zich verveelde. Allerlei oplossingen werden bedacht om hem te vermaken tot een oude wijze man met een vierkant kwam, deze in 7 geometrische figuren knipte (driehoeken, een vierkant en een parallellogram) en de koning uitdaagde het vierkant weer te herstellen.  Daarna kreeg de koning nog veel meer puzzels die met de 7 vormen gemaakt kunnen worden. Deze uitdaging wordt vervolgens aan de kinderen voorgelegd. Er zijn 3 kistjes met elk 4 spelen in de kleuren geel, blauw, rood en groen. De kinderen werken in twee- of drietallen met een puzzel. Bij de jongere kinderen (P2 en P3 – groep 4 en 5) worden de oplossingen aangeboden. Hierop is te zien hoe het figuur is opgebouwd. Voor veel kinderen nog een heel gepuzzel om precies te ontdekken hoe de vormen neergelegd moeten worden. Maar ze zijn razend enthousiast, vooral als ze weer een nieuw figuur hebben samengesteld.

Vrijdag 9 november

In Pp (pre-primary, onze groep 2) is Winnie de leerkracht. Een geweldige leerkracht, heel creatief, enthousiast en altijd positief naar de kinderen in haar groep. 35 in totaal. Bij het begin van het schooljaar, in februari, spreken de meeste kinderen nog geen woord Engels. Het is onvoorstelbaar wat ze nu al met de kinderen bereikt heeft: aan vaardigheden en aan gedrag in de school. Het is een feest om bij haar in de klas te lessen bij te wonen en het plezier van de kinderen te ervaren. Voor haar klas zijn de leermiddelen ‘fruittree’ en ‘big taxibus’ meegenomen. Vandaag laat teacher Winnie de kinderen kennis maken met de fruittree: 10 plankjes met bomen erop waarin rode vruchten gestoken kunnen worden. Bij ons zou het een appelboom zijn, maar hier is het een mangotree. Op de plankjes staan ook de getallen van 1 tot 10. Binnen het half uur komen verschillende werkvormen met het leermiddel voorbij. Steeds gevarieerd, zodat de aandacht van de kinderen erbij blijft: tellen, op volgorde leggen, vruchten in de boom steken, vruchten plukken, enz. enz.

De kinderen zitten in een kring en op een kleed ligt het materiaal in het midden.

In de week daarop introduceert Winnie ook de taxibus. Zij koppelt dit aan het leren van de klank ‘t’.

Er hoort een verhaal bij over kinderen die met een taxi bus op weggaan, kinderen stappen in en uit. Er worden woorden met de klank ‘t’ door de kinderen bedacht en dan wordt de taxi bus onthuld – dat is een verrassing. Vervolgens wordt het verhaal nagespeeld en de overeenkomstige sommen met krijt op de vloer geschreven. Deze leermiddelen gaan hun weg wel vinden in deze groep en zijn ook nog in te zetten aan het begin van P1 (groep 3).

Maandag 12 november

Teacher Aisha begint in P2 een serie lessen over het klokkijken. Op de opeenvolgende dagen worden de hele en de halve uren geoefend en kwart over … De kinderen maken in een kring een ‘levende klok’, oefenen de tijd met het AMO Leermiddel en kunnen ook gebruik maken van Individuele klokjes bij het maken van de opgaven.

Dinsdag 16 november

Met een drietal kinderen uit groep P2 en P3 ga ik aan de slag met de rekenblokken. Er zijn blokken van 1000, 100, 10 en 1. Door hiermee hoeveelheden neer te leggen, dit te combineren met het schrijven en zeggen van de getallen krijgen kinderen inzicht in de waarde van de cijfers in getallen en helpt het ze ook om sommen te maken. Geen gegoochel met cijfers, maar rekenen met inzicht.

De kinderen vinden het leuk om zo met hoeveelheden te manipuleren en zijn trots op hun resultaat.

Gelukkig is er op dit momenteel nog een Nederlandse leerkracht op de school als vrijwilliger aanwezig. Zij zal het vertrouwd raken met dit materiaal verder oppakken. Dat is fijn, anders zou het misschien in de kast blijven staan en het is zo’n effectief leermiddel, vooral voor de minder begaafde rekenaars.

’s Middags om half 4 is de teammeeting waarin ik de verschillende materialen zal aanbieden. De jongste drie groepen zijn dan al naar huis. De kinderen van de oudere groepen spelen buiten.

De vergadering verloopt uiterst geanimeerd. De leerkrachten die al met de materialen fruittree, taxi en klok hebben gewerkt, vertellen aan hun collega’s hoe ze dit leermiddel inzetten bij hen onderwijs.  Ik  demonstreer het gebruik van de rekenblokken en onderstreep het belang hiervan. Daarna zet  ik ze allemaal aan het werk met een tangramspel. Dat is voor de meeste leerkrachten een flinke opgave. Er wordt heel serieus gepuzzeld.

De tangram puzzel is favoriet. Hij wordt in de dagen daarna al door verschillende leerkrachten uit de orthotheek geleend om de kinderen ermee te laten werken.

Het team is blij met de leermiddelen en het hoofd van de school schrijft de volgende bedankmail aan Stichting ABaCus. Greetings from the Bondeko school in Uganda,

A great many thanks!!

We have recently received a set of materials brought to us by our great friend Marjet De Haan. Thank you very very much.

Our school seeks to help underprivileged children to get the best education so that they can stand a fair chance to compete well in the future. Teaching materials continue to be a great need for us.

We received a set of materials that included, big TroTro, fruit tree, clock faces, tangrams and arithmetic blocks. We are so very thankful for your help, maybe one day when you visit Uganda you will be able to visit our school.

The materials will be used across the whole school for the children who range between ages of 5 years and 13 years. Once again thank you, or as they say in our local language, mwebale.

For the children

 

Justus Godwin 

Head teacher, Bondeko School Uganda